Chỉ còn 1 tuần nữa là tới Tết Nguyên Đán 2017, việc bài trí, sắp xếp nhà cửa theo phong thủy của người Việt cũng là vấn đề đáng lưu tâm để Tết trở nên trọn vẹn hơn.

Trong dịp Tết, nên chi tiêu xông xênh một chút bởi xét theo thuyết Âm Dương, chi tiền là dương, cất tiền là âm. Ngày Tết cứ rộng rãi một chút thì sẽ mang lại nhiều may mắn trong năm và đồng tiền mới có điều kiện sinh sôi nảy nở.

Ngày Tết, nên chú ý mặc những trang phục màu dương như đỏ, hồng, vàng, xanh, cam,… hạn chế những màu sắc có tính âm như trắng, đen, xám, nâu.

Đồng thời, nên bỏ bớt những đồ cũ và hạn chế dùng đồ cũ trong ngày Tết, vì đồ cũ có tính âm. Trong trường hợp sử dụng cần làm mới lại món đồ, chẳng hạn đánh bóng lư đồng để tăng tính dương.

Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả có nguồn gốc xuất phát từ triết lý Ngũ Hành. Người ta tìm kiếm 5 loại trái cây ngon nhất, những tinh túy của bốn phương đem cúng cho tổ tiên để mong sự hanh thông.

Trong ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), có sự tương sinh (Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy), khi ngũ hành tương sinh và vận chuyển thông suốt thì đó chính là sự hanh thông, phát triển đi lên. Ngoài ra, ngũ hành cũng có sự tương khắc (Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy), để tạo động lực cho phát triển. Ngũ hành tương khắc dạy con người phương Đông biết chấp nhận sự khó khăn, khác biệt và cả sự phá hủy.

Sự xuất hiện của mâm ngũ quả trong ngày Tết nói rằng ngày Tết không phải tất cả đều hạnh phúc, mà trong hạnh phúc cũng tiềm ẩn bất hạnh, song người ta sẽ hướng đến yếu tố hạnh phúc nhiều hơn. Trên mâm ngũ quả nên bày nhiều màu sắc dương (xanh, đỏ, vàng). Các màu âm (trắng, đen, xám, nâu) không được nổi trội. Những trái măng cụt, hồng xiêm, lê, nho, chỉ nên là chấm phá.

Các mâm ngũ quả ngày Tết cũng có sự khác nhau tùy văn hóa vùng miền. Mâm ngũ quả của người miền Bắc và miền Trung luôn có nải chuối giống cánh tay phúc hậu như tay Phật nâng đỡ tất cả những cái khác bên trên. Nải chuối màu xanh cũng là màu dương. Bên cạnh đó, một quả không thể thiếu nữa là quả bưởi. Quả chuối và quả bưởi đều tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở. Với những người sùng đạo thì có thể thay bưởi bằng phật thủ.

Còn người miền Nam vốn là dân di cư nên họ cúng những trái cây miền Nam đã nuôi sống mình trong ngày đầu đặt chân đến vùng mới như dừa, xoài,… Mâm ngũ quả của người miền Nam thường là một cách đọc chệch tên của các loại quả như: Cầu (mãng cầu) xài (xoài) vừa (dừa) đủ (đu đủ) no (nho), hay Cầu xài vừa đủ sung (sung). Dân miền Nam không thích các quả như: Chuối (bởi nói chệch thành chúi), cam (nghe như cam chịu), quýt (cùng vần với quỵt). Mâm ngũ quả của người Nam Bộ là biến thể cả về ý nghĩa, cả về âm từ của cây trái, phù hợp với đời sống thực của người miền Nam. Văn hóa Nam Bộ giải thiêng và mở luôn cả triết lý chứ không có gì cầu kỳ, giống như chính những con người miền Nam bộc trực phóng khoáng.

Bánh chưng, bánh tét

Bánh chưng bánh tét chính là một biểu hiện của triết lý Âm Dương, Ngũ Hành. Nguyên liệu để làm nên những chiếc bánh này có cả tính nóng (nếp, tiêu…) và tính hàn (mỡ, đậu xanh). Trong mỗi chiếc bánh có đầy đủ các màu sắc âm – dương: Màu xanh của gạo, hồng của thịt, vàng của đậu, đen của tiêu, trắng của mỡ,…

Hoa và cây cảnh

Theo quan niệm của người xưa: Xuân sinh (muôn loài sinh sôi), Hạ trưởng (cây cối đến giai đoạn trưởng thành), Thu thu (cây cối hoa màu đến giai đoạn thu hoạch) và Đông tàng (cây cối khẳng khiu trơ trọi lá như tàng hình để chờ đợi đến mùa xuân nảy lộc sinh sôi). Bởi Xuân sinh nên người ta thường trưng cây (mai, đào, quất…) hoặc ít ra cũng có một lọ hoa bày trong nhà trong ngày Tết.

Khi cắm hoa ngày Tết (dù bày phòng khách trên bàn thờ) theo đúng phong thủy thì nên cắm nhiều loại hoa và hoa nhiều màu sắc. Lọ hoa ngày Tết nên hạn chế màu trắng vì màu trắng có tính âm. Nên tăng cường các màu có tính dương như xanh, vàng, đỏ. Hầu hết người ta thường cắm hoa theo ba tầng thấp, vừa và cao, nhằm thể hiện theo nguyên lý Tam tài. Cắm bông nhỏ, bông to như một sự cân bằng âm dương.

Phủ vải đỏ trên những vật thiêng

Những vật thiêng, bài vị, di ảnh, gia phả vốn thuộc về thế giới Âm và không thuộc thế giới này nên ta phải phủ kín những vật đó. Nhưng chúng ta không được dùng vải trắng hay đen để phủ mà phải dùng vải đỏ. Vì cái thiêng không thuộc thế giới này nhưng tồn tại trong thế giới này trong màu đỏ, như hiển hiện trong đời sống tâm linh vẫn đang sống (dương) trong giá trị tinh thần của người Việt.

Theo Laodong

Dựa vào thiên nhiên khi sắp xếp nhà cửa thông qua dùng cây xanh (Mộc pháp) và mặt nước (Thủy pháp) là cách ứng xử chủ đạo giúp phong thủy dương trạch được hài hòa.

Mộc pháp là cách chọn và trồng cây sao cho phù hợp phong thủy (từ toàn cục đến chi tiết của nhà ở). Đối với vùng nông thôn hay biệt thự nhà vườn, cây xanh là vành đai ngăn khí độc, giữ khí lành, cùng với mặt nước điều hòa vi khí hậu.

Tác dụng về phong thủy của cây cối là Tàng Phong Tụ Khí, một mặt ngăn che gió lạnh (đối với Việt Nam là từ các hướng bắc, đông bắc thổi xuống) và tạo bóng râm chống nắng gắt (từ các hướng tây, tây bắc), một mặt lọc bụi và giữ lại hơi nước, không ngăn cản gió lành từ hướng nam, đông nam thổi lên.

Do vậy, kinh nghiệm “trước cau, sau chuối” của ông cha để lại chính là cách trồng cây hợp khí hậu và phương vị, trong đó mối quan hệ giữa ngôi nhà với vườn trước, vườn sau, vườn bên, ao cá… khá chặt chẽ và hài hòa. Tuy nhiên, dù có đất rộng thì cũng không thể trồng cây tùy tiện lan tràn mà cần tuân thủ theo các quy luật về thực vật và phong thủy.

Ví dụ không nên trồng cây to rễ rộng trước cửa và sát tường, cũng không trồng cây lá rậm rạp trước nhà đầu hướng gió vì che khuất tầm nhìn và gió mát, khi xảy ra hỏa hoạn dễ cháy lan truyền (Mộc sinh Hỏa). Nếu trồng cây làm hàng rào thì thường xén ngang tỉa gọn, cây thân thẳng dáng đẹp hay kiểng quý thường trồng thành cặp cân đối, tránh đơn độc, nếu theo số lẻ thì thường là nhóm 3 hoặc 5 cây như cau kiểng, thiên tuế.

Như vậy khi chọn mua nhà đất, cần quan sát hướng của cây xanh so với nhà mình. Nếu mặt trước nhà nhìn ra hướng nhiều ánh sáng và gió thì cây trồng cần thưa thoáng để tăng tính dương, như các cây kiểng thấp, cây trồng chậu để dễ di chuyển thay đổi. Ở hướng tây và tây bắc tốt hơn là chọn cây chịu nắng và làm thêm dàn leo để chắn bức xạ gay gắt. Nhà hướng bắc hoặc đông bắc thì cây trồng nên có lá màu sáng để phản xạ thêm ánh sáng, hoặc lá dày, thân chắc để ngăn gió lạnh.

Về không gian sử dụng, nếu muốn trồng cây tạo bóng mát nên chọn các hướng có gió lành kết hợp cây với thảm cỏ. Nếu muốn trồng hoa cảnh – bonsai thì nên bố trí kề cận hàng hiên, hành lang, gần cửa sổ. Những cây như vạn tuế, thiên tuế, trường sinh, bằng phi, kim quít, bách tán… nên đặt tại vị trí trang trọng như trước sảnh, trục chính của nhà, nhưng cần bố trí bồn hay chậu sao cho tránh gây va chạm hàng ngày.

Cây là dương, đón nhận ánh sáng và hút nước từ đất (Âm Thủy), do đó nhìn cây xem được mạch đất tốt xấu chính là nhờ sự liên hệ Thủy Mộc tương sinh. Cây xanh kề cận mặt nước thường là cây thấp (vườn rau, vườn hoa) hoặc cây thân cao ít rụng lá (như cau, dừa nước). Thông thường khi nhà có nhiều nét thẳng vuông thì cây xanh, mặt nước nên bố cục uốn lượn mềm mại.

Về màu sắc cây cũng nên bổ sung, tương hòa với màu sắc ngôi nhà. Các yếu tố gây xung hại cho nhà ở rất đa dạng và đôi khi khó nhận biết. Ví dụ một lối vào đâm thẳng cửa chính (trực xung tiền môn), một cạnh tường chéo hay cầu thang đi thẳng ra ngoài cửa… Để khắc phục những xung hại này, đa phần nhờ giải pháp Tọa Hướng (xoay mặt cửa mặt nhà) và che chắn, trong đó che chắn bằng cây xanh là hữu hiệu hơn cả…

Hồ nước hay bể cá, non bộ trước nhà còn là điểm tụ thủy và tiểu cảnh thú vị nếu khéo sắp xếp, nên rất được ưa dùng trong nhà ở có sân vườn. Cây cối tươi nhuận biểu hiện sinh khí nơi cư ngụ. Sắp xếp hài hòa cây xanh, mặt nước trong nhà ở chính là giải pháp phong thủy hữu hiệu và thân thiện với môi trường, cải tạo tích cực vi khí hậu nơi cư ngụ.