Hành Thủy trong chọn lựa nơi cư trú và tổ chức cảnh quan

Trong tự nhiên vốn ít có đường thẳng tắp hay bàn cờ như kiểu nhân tạo. Ở Hà Nội, ông cha ta khi xây đền Ngọc Sơn giữa hồ Gươm, hoặc chùa Một Cột với tượng hình tiêu biểu cho bông sen nở trên mặt nước cũng chính là tạo thế Thủy Bao, đều là những ví dụ sống động về sử dụng Thủy khí trong kiến trúc truyền thống. Nét uốn lượn của hành Thủy gắn liền với dòng chảy sông suối cũng chính là nguồn nước – trục giao thông – trục cảnh quan nên thực tế các điểm dân cư luôn gắn với một dòng nước. Khí của cuộc đất về cơ bản chính là do Thủy khí tạo nên. Thủy thế có uốn lượn nhu hòa thì mới gia tăng lợi ích cho cư dân.

Ngược lại, nhà xây sát bên những con sông lớn mà nước chảy xiết, thẳng tuột hoặc có những khúc cua quẹo gấp thì lại bất lợi vì không phù hợp với nhịp sinh học của con người và sinh vật trong vùng. Tính chất “bên lở bên bồi” cũng khiến cho tuy chung một dòng nhưng hai bên bờ sông sẽ có tính chất thổ nhưỡng và trường khí khác nhau, cần tìm hiểu kỹ khi lựa chọn thổ trạch. Nếu biết khai thác Thủy khí đúng mức trong quy hoạch tổng thể, kết hợp giữa đường cong và đường thẳng thì sẽ vừa tránh được Trực Xung thẳng hàng vừa tạo tuyến giao thông – cảnh quan hài hòa tốt với môi trường thiên nhiên hơn, nhất là đối với những đô thị có đặc trưng cảnh quan sông nuớc như Sài Gòn – TP HCM.

Do châu Á, phương Đông vốn thuộc Mộc, kiến trúc luôn nương nhờ thiên nhiên nên hành Thủy (sinh Mộc) được ưa chuộng khi bố cục cảnh quan, từ lối đi quanh co đến bờ ao giếng nước, từ non bộ hồ cảnh đến tranh sơn thủy nội gia, làm nên đặc trưng văn hóa cư trú của dân vùng nông nghiệp lúa nước. Thời hiện đại, trong nhà ở và công trình phục vụ du lịch (nghỉ ngơi, giải trí…), Thủy khí được phát huy như một yếu tố làm dịu đi các góc cạnh, tăng tính Mộc (che chở nuôi dưỡng, Thủy sinh Mộc) như các khu resort rất chuộng cách bố trí xoay quanh hồ bơi trung tâm. Ở phương Tây, sân vận động Allianz Arena tại Munich (Đức) cho kỳ World Cup vừa qua là một tổ hợp hình khối dạng Kim – Thủy khá giản đơn mà lại độc đáo. Nhà hát Opera ở Sydney (Úc) cũng là một ví dụ về công trình đặc trưng hành Thủy với những mái cong gợn sóng tương thích với thể loại công trình biểu diễn và rất hài hòa với cảnh quan biển trời xung quanh.

Thủy khí – bao nhiêu cho vừa?

Có quan niệm cho rằng hễ nhà ở càng nhiều gió và nước thì càng tốt về Phong Thủy – phong là gió, thủy là nước mà (?!). Cách lý giải này khiến nhiều người khi chọn đất xây cất thường hay thích gần vùng sông nước, hoặc cố gắng đưa nước vào nhà mà quên rằng nước cũng có nhiều dạng, cần phải khéo chọn lọc khu vực và kỹ thuật xây dựng phù hợp, nhất là trong điều kiện khí hậu nước ta vốn là nóng ẩm, lại thường xuyên có mùa mưa và nhiều vùng lũ lụt, độ ẩm cao dễ gây hư hại công trình và ảnh hưởng đến sức khoẻ người cư ngụ. Những khu vực có bố trí mặt nước mà để tù đọng chính là nguyên nhân gây ra ô nhiễm, bất lợi cho môi trường sống. Thủy khí chỉ tốt khi dòng nước được luân chuyển và trong lành, sinh vật, hoa lá tươi tốt chung quanh.

Đối với nhà nhìn ra mặt trước có sông – hồ – ao tức là đã được một Thủy Minh Đường tốt (khoảng rộng thoáng đãng đón nhận ánh sáng và sinh khí). Nhưng vì dòng nước luôn chuyển động nên cần có một Thổ Minh Đường để đảm bảo khoảng cách nhất định (Giới Thủy – căn cứ theo dòng chảy mạnh hay nhẹ, sông rộng hay hẹp). Trên khoảng Thổ Minh Đường này cần trồng thêm cây xanh vừa có tác dụng bám rễ giữ đất vừa tạo cảnh quan. Gió và Nước là hai yếu tố quan trọng và cần điều tiết vừa phải, chọn lọc lấy phần trong lành nhất để hữu dụng bền lâu.

Vận dụng Thủy khí trong bài trí nhà ở

Để tạo Thủy khí tốt, nhà ở thường sử dụng các dạng vật chất cụ thể hoặc ẩn dụ đặc trưng của hành Thủy. Ví dụ cuộc đất xây dựng thường hay có hình vuông hoặc hình ống, khi tạo lối đi từ ngoài vào nhà nên tuân theo quy luật Thủy Đáo Cục – thế nước chảy đến uốn khúc mềm mại – tức là cách tiếp cận không trực tiếp mà thông qua đường uốn lượn.

Tại điểm nút giao thông như sân, tiền sảnh và cửa chính, có thể bố trí các tiểu đảo trồng cây, non bộ hoặc hồ bán nguyệt (dạng Kim Thủy liên hoàn) để vừa giảm Trực Xung Đối Môn, vừa tạo một khoảng đệm cần thiết trước khi khách bước chân vào nhà. Đối với nội thất, Thủy khí biểu hiện qua cách dùng vật liệu thủy tinh (gương, kính) nhằm giúp ngăn cách, tạo sự kết nối không gian các phòng. Có thể sử dụng vách ngăn bẳng kính trong hoặc mờ, kính kết hợp thác nước nhân tạo, hoặc dùng gương phản chiếu để nới rộng không gian và tăng tầm quan sát tại các vị trí khuất như đầu cầu thang, cuối hành lang hoặc góc phòng.

Thủy khí còn khá phù hợp khi đưa vào không gian phòng ngủ, phòng trẻ em hoặc nơi thư giãn (những không gian tĩnh, thuộc Mộc) để Thủy dưỡng Mộc, bằng cách tạo các vật dụng dạng uốn lượn mềm mại như bàn ghế dạng Thủy trang trí hoa văn trên tường, đóng trần uốn khúc, lát gạch họa tiết mềm mại hoặc bông sắt dạng gợn sóng. Đôi khi trong một không gian sinh hoạt chung chỉ cần một chậu thủy tinh nhỏ đổ nước thả hoa tươi cũng đủ để tăng thêm sự mềm mại và tính thiên nhiên vào nội thất, bổ sung Thủy khí hữu hiệu. Tất nhiên xét về Ngũ hành, khoa học Phong Thủy luôn đòi hỏi sự hài hòa và bổ sung lẫn nhau, không quá thiên về một hành nào để trường khí nơi cư ngụ được cân bằng và phát triển bền vững.

Nguồn: Tổng Hợp

Đối với nhà đất, nên nhớ những đặc tính này để hành Hỏa phát huy lợi điểm và hạn chế nhược điểm.

Thế nhà đất hành Hỏa

Những thế đất có dạng tam giác theo phong thủy là thế Hỏa thịnh, không phù hợp cho việc xây cất nhà ở thông thường do có nhiều góc nhọn làm nội khí tù hãm, dễ va chạm và khó sử dụng hiệu quả không gian. Những khu đất rộng mà bên trong được chia ra nhiều lô nhỏ vuông vức thì không ảnh hưởng, thậm chí trường hợp này Hỏa sinh Thổ thành “vượng địa”. Một số khu nhà có kích thước đất xéo thường xử lý sân trong làm hồ nước, trồng cây… để giảm bớt góc nhọn, tạo mảng thông thoáng tốt hơn.

Khá nhiều công trình tôn giáo, công viên, khách sạn... được bố trí tại các điểm "mũi tàu".

Nhà đất hành Hỏa và các công trình có cấu trúc hành Hỏa (mái nhọn, vươn cao, có chóp đỉnh…) luôn phù hợp với không gian sinh hoạt mang tính dẫn dắt, nổi bật và thu hút. Ta cũng có thể thấy khá nhiều công trình tôn giáo, công viên, khách sạn… được bố trí tại các điểm “mũi tàu”, vừa có tính nhấn mạnh, vừa không làm che khuất tầm nhìn giao thông (nhờ khoảng lùi lộ giới) tại các góc nhọn, thay vì làm nhà ở sẽ bất lợi hơn.

Giải pháp cho ngôi nhà hành Hỏa

Khi khu đất hoặc ngôi nhà mang hành Hỏa thì có thể được khắc chế bớt nhờ bo tròn các góc nhọn, dùng tủ kệ, bồn hoa, để xóa góc Hỏa. Tránh trổ cửa hay sử dụng không gian sinh hoạt tại các mũi nhọn mà nên giữ sao cho không gian chính ở vị trí trung tâm, dùng các đường cong (Thủy khắc Hỏa) hoặc góc vuông để lấy lại thế cân bằng và giảm xung sát.

Có thể được khắc chế bớt góc Hỏa nhờ bo tròn các góc nhọn, dùng tủ kệ, bồn hoa...

Khi gặp thế Hỏa theo chiều cao, ví dụ như một cầu thang đi xéo lên, một dầm nghiêng trên giường nằm ngủ, cách khắc phục là hạn chế sử dụng dưới góc chéo nhọn ấy. Nếu vì tận dụng diện tích, bạn phải làm dịu góc nhọn bằng cách đóng trần phẳng hoặc vòm cong, kê vật dụng và chỗ nằm ngủ ra bên ngoài khoảng vát chéo, dùng cây xanh che chắn để giảm tầm nhìn. Không nên tận dụng gian áp mái để làm nơi ở vì sẽ nóng bức và tù túng.

Nước ta khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, hành Hỏa khá mạnh, không như các nước phương Tây và phương Bắc là hàn đới lạnh khô, nên phương Tây rất hay dùng gian áp mái làm phòng ngủ. Vì thế, gian áp mái và gầm thang trong điều kiện nhà ở Việt Nam phù hợp để làm kho và các không gian sinh hoạt không thường xuyên.

Nguồn: Tổng hợp

Trong mô hình không gian ngũ hành, hành Thủy được quy định về phương bắc, màu chủ đạo là đen hay xanh đen, thời tiết thuộc mùa đông. Hình dáng đặc trưng hành Thủy là những đường uốn khúc, ngoằn ngoèo.

Có thể thấy trong thiên nhiên hay cơ thể con người, ít có những đường thẳng tắp theo kiểu nhân tạo mà luôn là những đường cong uốn lượn mềm mại. Ý nghĩa của chữ Thủy trong Phong thủy chính là tính tự nhiên, thuận theo quy luật thì sẽ tồn tại. Trên thực tế quy hoạch đô thị, ta thường thấy hình dáng uốn lượn của hành Thủy ở giao thông thủy hoặc bộ. Những đường thẳng tắp thường tạo ra luồn khí “xuyên sơn”, dễ gây tình trạng hút gió mạnh và đơn điệu khi tổ chức cảnh quan. Nếu biết dùng hành Thủy một cách vừa phải, kết hợp đường uốn khúc và đường thẳng, sẽ vừa tránh “trực xung” thẳng hàng lại vừa tạo cảnh quan hài hòa với môi trường thiên nhiên. Có thể đưa hành Thủy vào những không gian nghỉ ngơi, giải trí, tham gian… như một yếu tố chủ chốt giúp làm dịu đi các góc cạnh tăng tính Mộc (che chở, Thủy sinh Mộc).

Hành Thủy trong bài trí nhà ở

Hành Thủy thể hiện ở dạng bể cá trong nội thất.

Để cân bằng ngũ hành, trong nhà ở thường đưa hành Thủy vào dưới dạng vật chất cụ thể hoặc ẩn dụ. Ví dụ đất thông thường có dạng vuông vức, khi tạo lối đi từ ngoài vào nên theo dáng uốn lượn. Tại các tiền sảnh thường bố trí hồ nước non bộ hoặc hồ bán nguyệt (Kim – Thủy liên hoàn) vừa giảm “trực xung đối môn”, vừa tạo một khoảng đệm cần thiết trước khi khách bước chân vào nhà. Trong không gian nội thất, hành Thủy có thể tạo ra bởi tủ cá cảnh, dùng thủy tinh như một chất liệu vừa ngăn cách, vừa kết nối không gian các phòng. Ví dụ như từ phòng khách sang phòng ăn có thể sắp xếp một tủ cá cảnh. Khi một gian phòng có nhiều gam đỏ, nên dùng hành Thủy để giảm bớt tính “Hỏa vượng”.

Hành Thủy còn có thể đưa vào không gian phòng ngủ, phòng trẻ em hoặc nơi thư giãn để Thủy sinh Mộc, bằng cách tạo bèn ghế, trang trí hoa văn trên tường theo dạng uốn lượn mềm mại hoặc đóng trần uốn khúc, bông sắt gợn sóng… Tất cả đều là những đường nét giúp tăng tính mềm mại cho không gian nhà ở.

Nguồn: Tổng hợp

Những đặc tính thuộc về kim loại như sự chuyển động, cứng rắn, phản chiếu ánh sáng… khá phù hợp với những công trình có tính chất sản xuất và thương mại như máy móc, xưởng… Trong khi đó, không gian nhà ở lại thiên về tính che chở, nuôi dưỡng, chăm sóc mỗi ngày (thuộc hành Mộc) nên hành Kim trong nhà ở thường được dùng hạn chế.

Đất có dạng đồi tròn, mặt bằng khuôn viên tròn (hiếm gặp), các hồ nước, vườn hoa hình tròn hay bầu dục đều là những đặc trưng hành Kim. Những hình thế đất như vậy thường thích hợp cho các công trình công cộng như rạp hát, khách sạn… hơn là không gian để ở.

Một hồ nước hình tròn hay bầu dục đều thuộc hành kim

Để cân bằng âm dương – ngũ hành cần xem xét kỹ đất hành Kim để chọn lựa công trình phù hợp. Trên các đỉnh đồi tròn, người ta thường hay bố trí công trình mang tính nhấn mạnh nổi bật như nhà thờ, trạm quan sát có mái nhọn, vươn cao để dùng Hỏa khắc bớt tính Kim, chứ ít khi làm nhà ở đơn thuần. Những tòa nhà nằm ở góc đường hoặc dạng mũi tàu thì nên làm bo tròn, có vòm hay chỏm cầu để vừa không che khuất tầm nhìn, vừa tạo hành Kim thuận lợi cho tính chất kinh doanh.

Đặc trưng của hành Kim, cũng như các hành khác trong ngũ hành được nhận biết không chỉ qua vật liệu mà còn qua hình dáng, màu sắc, khối tích… Do đó, trong từng không gian cụ thể, cần xem xét, cân đối liều lượng của mỗi hành. Hành nào cần nhấn mạnh để nổi bật, các hành kia bổ trợ hoặc kiềm hãm bớt để tạo sự cân bằng chung. Ví dụ, phòng ngủ rất hợp với vật dụng gỗ, không nên dùng vật dụng bằng kim loại sẽ gây cảm giác lạnh lẽo, khó ngủ. Nhưng phòng ngủ nhiều gỗ quá có thể gây cảm giác nóng nực (Mộc sinh Hỏa) nên vẫn cần một chút hành Kim như dùng mảng sơn màu trắng, khung tranh bằng đồng, chân ghế kim loại… để cân bằng.

Trong không gian một ngôi nhà ở, nhà xe và chỗ làm việc có tính chất trường khí nghiêng về hành Kim nhiều nhất (máy móc, tính phân tích, ánh sáng mạnh…). Do đó, không nên bố trí chỗ làm việc ngay phòng ngủ mà nên ngăn cách, tạo không gian riêng biệt. Hiện nay, trong nhiều ngôi nhà ở Việt Nam, garage cũng là không gian không thể thiếu để đảm bảo yếu tố tiện nghi và hỗ trợ cho các không gian khác, có thể làm theo dạng nửa hẩm để nâng phòng khách và bếp ăn lên cao hơn.

Nguồn: Tổng Hợp