Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, không khó để bắt gặp những căn nhà với thiết kế không vuông vắn. Theo phong thủy nhà ở, một ngôi nhà không vuông vắn, thò thụt sẽ ảnh hưởng đến vận may của gia chủ

Thời cổ đại, người Trung Quốc rất coi trọng sự vuông vắn vì nó có thể giúp chủ nhà mang lại giàu sang và may mắn, vì vậy một ngôi nhà thiết kế kiểu hình vuông là lựa chọn hàng đầu. Theo phong thủy nhà ở, một ngôi nhà không vuông vắn, chỗ thò ra thụt vào sẽ mang đến tâm trạng tiêu cực cũng như ảnh hưởng đến vận may của chủ nhà.

Theo phong thủy nhà ở, nhà thò thụt sẽ mang đến tâm trạng tiêu cực và kém may mắn

Lành dữ của mặt lồi

Chỗ lồi ra ở phương vị nào đó của nhà, ảnh hưỏng lớn nhất có 6 điểm: Nhà hướng Nam, nếu hướng Nam lồi ra là dữ; phía Đông Nam của nhà lồi là lành; hình của nhà ở phương vị phía Đông lồi ra là lành; góc nhà Tây Bắc lõm vào – không lành; hình của nhà ở phía Tây lồi ra là lành; hình của nhà phía Nam lồi ra dữ; hình của nhà ở phía Bắc lồi ra lành.

Lành dữ của mặt lõm

Phương vị nào đó của nhà có hiện tượng lõm vào, có 7 điểm ảnh hưởng nhất, cổ nhân có câu “Tường nhà 7 lõm, 7 hàng đều thực”: Phía Tây Bắc của đất xây nhà lõm vào, tổn thất khí quí; hình nhà 4 phía đều có chỗ thiếu – đại dữ; hình của nhà nếu có lõm vào cả hai hướng Nam, Bắc – dữ; hình của nhà nếu có hướng Đông, Tây đều lõm vào – lành; hình của nhà nếu phía Đông lõm vào – dữ; hình của nhà có phía Tây lõm vào – dữ; hình nhà phía Đông Nam lõm vào – dữ.

Lành dữ của góc nhọn bắn phá

Trong quan niệm truyền thống Trung Quốc, đặc biệt nhạy cảm với góc nhọn, phong thủy học gọi là “góc nhọn bắn phá”, điều này sẽ dẫn đến bất an, nhà tan cửa nát, bệnh tật thường đến… Trung Quốc là dân tộc tôn thờ “tròn” và “vuông”, cho nên đại bộ phận vật kiến trúc dụng cụ, đều lấy hình “tròn” và “vuông” để làm chứng. Hình tròn tượng trưng cho sự đoàn viên, viên mãn, hơn nữa lại “tròn” đều, không góc, không có chỗ nào có góc nhọn bốn phía, cho nên rất được hoan nghênh.

Nguyên nhân hình “vuông” được hoan nghênh, chủ yếu là vì nó có bốn bề phẳng, vững chắc, tạo cảm giác vững vàng đáng tin cậy. Hình vuông tuy có góc, nhưng toàn là góc vuông, không có góc nhọn cho nên không thể gây hại như góc nhọn bắn phá.

Kiến trúc có phương vị, ô nhỏ hình dáng lồi ra và lõm vào, đều ảnh hưởng đến phong thủy

Còn với hình tam giác, vì mỗi bên đều có góc nhọn (góc nhỏ hơn 90 độ), mà lực sát thương của góc nhọn ác liệt hơn góc tù nhiều, có thể nói, góc càng nhọn thì lực sát thương càng lớn. Vật kiến trúc truyền thống Trung Quốc và dụng cụ vật dụng ít khi có hình tam giác, điều đó chứng minh những điểm nêu trên không phải là không có căn cứ. Vì thế khi làm nhà, nên chú ý phụ cận chung quanh xem có góc nhọn bắn phá không.

Góc nhọn bắn phá, có nhiều loại, mà bắn phá cửa chính là dữ nhất. Theo thuyết phong thủy học, góc nhọn bắn phá cửa chính là sẽ dẫn đến hậu quả khá lớn như bệnh tật thường xuyên, thậm chí nhà tan cửa nát.

Cách hóa giải nhà ở có góc nhọn

Có thể sử dụng bốn phương pháp để hóa giải. Thứ nhất, treo đầu dã thú – đầu dã thú rất ít thấy, đó là mảnh gỗ rộng tám tấc với một thước hai chiều cao, trên đó vẽ đầu dã thú đang há mõm. Phương pháp này không phức tạp, chỉ cần đem đầu thú treo lên đối diện thẳng với góc nhọn, là có thể hóa giải, nhưng khi treo phải cẩn thận, không được đóng đinh vào mặt thú.

Thứ hai, treo gương lõm – gương lõm còn gọi là gương võng tâm, gương này có thể mua được ở những nơi bán đồ thờ cúng, vì rất phổ biến. Gương lõm có cấu tạo đặc biệt, cho nên các vật qua gương nhìn thấy mọi sự vật, mọi sự trái phải, trên dưới đều ngược lại hết, sau đó phản xạ trở về, có tác dụng vừa tiêu trừ, vừa đánh nên được gọi là công cụ tốt nhất để hóa giải góc nhọn bắn phá. Phương pháp treo gương lõm rất đơn giản, chỉ cần đóng đinh treo lên tường đối chiếu với góc nhọn là được.

Thứ ba, lấy tấm chắn che, đây là phương pháp rất đơn giản, chủ yếu là nhìn rõ nơi góc nhọn bắn phá, dùng tấm gỗ che chắn.

Thứ tư, dùng bể cá để hóa giải, có thể đặt bể cá đối chiếu với góc nhọn như thế sẽ có hiệu quả chuyển họa thành lành. Bể cá làm bằng kính còn tấm kính hoặc nhôm gắn biên, có tác dụng phản xạ giống như gương Bát quái.

Góc nhọn là vật sắc, thuộc Kim dùng bể cá để hóa giải góc nhọn chủ yếu là Kim sinh Thủy, nguyên khí Kim sẽ bị tổn hại lớn, nói cách khác là nước trong bể cá tiêu diệt góc sắc nhọn của góc nhọn, dùng bể cá để hóa giải sự bán phá của góc nhọn, có thể yên tâm, hơn nữa lại mỹ quan mát mắt không rõ vết tích hóa giải vô hình. Dùng bể cá để hóa giải sự bán phá của góc nhọn, thì nên nuôi 6 con cá, trong đó 5 con màu đen 1 con màu đỏ.

Hiện nay, ở những đô thị lớn một căn biệt thự có giá lên đến cả chục tỷ đồng. Bỏ ra một số tiền lớn như vậy, ngoài những yếu tố về giá cả, người mua hiện nay cũng rất coi trọng đến yếu tố phong thủy.

Khi mua một ngôi nhà hay biệt thự thì điều đầu tiên và quan trọng nhất đó là lựa chọn vị trí. Tại những đô thị trong các thành phố lớn hiện nay có nhiều căn biệt thự xây dựng bị xen kẹt giữa những tòa nhà chung cư cao tầng.

Tuy nhiên, theo quan niệm phong thủy, nhà ở thấp tầng bên dưới những tòa nhà cao tầng rất dễ bị áp chế, bởi vì nó sẽ che chắn dương khí, âm dễ xuất hiện. Bên cạnh đó, khi nhà ở nằm ở vị trí mà kiến trúc xung quanh đều rất cao sẽ tạo cảm giác bị đè, chèn ép, gò bó khó chịu cho người ở trong nhà.

Chính vì vậy, khi mua biệt thự gia chủ nên ưu tiên mua những căn biệt thự ở những khu vực có không gian yên tĩnh, thoáng mát ở các vùng ngoại ô, khu vực thoáng đãng, không khí trong lành, nhiều cây xanh. Đặc biệt, những ngôi biệt thự được xây dựng bên cạnh hồ nước hay sông ngòi… là một vị trí mang nhiều tính thủy và chủ về tài lộc.

Phong thuỷ quan niệm, trước cửa nhà có nước gọi là tiền đường tụ thuỷ, nghĩa là nhà có phúc trạch bởi nước là biểu tượng của phúc. Để tạo cảnh quan sơn thuỷ hữu tình cho căn nhà, những ngôi nhà từ xưa đến nay theo văn hoá phương Đông đều có yếu tố nước.

Hiện nay, do hạn chế về diện tích đất đai, thay bằng những chiếc ao, các biệt thự thường thiết kế thêm một đài phun nước nhỏ hay những dòng suối nhân tạo nhỏ trước nhà. Những tia nước vút lên ngụ ý mong muốn cho của cải đến nhiều.

Về địa hình, nên ưu tiên những nơi bằng phẳng, kết cấu vững chắc. Tại nơi đồng bằng lưu ý chọn vị trí tọa lạc tại nơi cao ráo, tránh ẩm uớt thì dễ “tụ khí”, tại nơi sơn cuớc trung du thì ngược lại chọn vị trí thấp trũng như lòng chảo để đuợc huởng thế “tàng phong”.

Bên cạnh đó, cảnh quan xung quanh căn nhà cũng rất quan trọng. Mặt nhà không nên nhìn ra nơi đổ nát, có chứa rác thải vì dễ bị uế khí, tà khí xâm nhập vào nhà. Trước nhà cũng không nên bị cây lớn, cột điện hoặc vật cản án ngữ, khiến tầm nhìn bị che khuất dẫn tới việc ánh sáng, không khí khó lưu chuyển.

Một điều lưu ý nữa khi chọn biệt thự là đất trong biệt thự phải trồng nhiều cây xanh. Cây cối trong khu biệt thự là vành đại ngăn khí độc giữ khí lành cùng với mặt nước điều hòa vị khí hậu cho nơi ở, không những thế trồng nhiều cây xanh xung quanh biệt thự sẽ mang tới cho gia chủ sự thư thái, yên tĩnh sau những áp lực của cuộc sống hàng ngày.

Còn về hướng biệt thự, nên chọn nhà nằm ở chính hướng. Đó là hướng chính Nam, chính Bắc, chính Đông, chính Tây, chính Tây Bắc- Đông Nam, chính Đông Bắc- Tây Nam. Ngoài việc hướng nhà phải hợp với mệnh của gia chủ, hướng cửa biệt thự phải làm sao tận dụng được nhiều nguồn sáng tự nhiên, đón được những dòng khí cát lành mang lại nguồn lợi lớn đối với sức khoẻ.

Với người Việt, xây nhà cần phải chú ý xem tuổi và chọn hướng bởi nó ảnh hưởng nhiều đến gia chủ và cuộc sống của cả gia đình. Vì thế dân gian có câu: “Lấy vợ hiền hòa, xây nhà hướng Nam” như một đúc kết cho “việc lớn của đời người” này.

Chọn hướng nhà theo tuổi phải kết hợp nhiều yếu tố.

Hướng phù hợp theo Bát trạch Lạc Việt

Trong quan niệm học thuật cổ Đông phương, tuổi của con người dùng trong việc phán xét phong thủy được chia làm hai nhóm là Đông trạch và Tây trạch. Mỗi nhóm tuổi có bốn hướng tốt và bốn hướng xấu. Phong thủy Lạc Việt xác định nhóm thuộc Đông trạch có các tên là Khảm, Ly, Chấn, Tốn, ứng với bốn hướng tốt là Nam, Bắc, Đông và Tây Nam; còn lại nhóm Tây trạch có các tên Càn, Khôn, Cấn và Đoài ứng với các hướng tốt là Tây Bắc, Đông Nam, Đông Bắc và Tây. Tám hướng tốt xấu phân chia cho hai nhóm như thế được gọi là Bát trạch Lạc Việt (*).

Làm thế nào để biết hợp hướng nào?

Từ đồ hình Bát trạch Lạc Việt, một phép toán để tính tuổi được đặt ra như sau: Đối với người sinh vào những năm 19xx thì “dùng hai số cuối của năm dương lịch cộng lại cho đến khi còn một số gọi là A, tiếp theo lấy 10 – A nếu là tuổi nam, lấy 5 + A nếu là tuổi nữ”.

Ví dụ: Sinh năm 1965. Lấy 6 + 5 = 11, lại cộng tiếp 1 + 1 = 2. Nếu là nam: 10 – 2 = 8. Nhìn đồ hình bên ta thấy 8 ứng với ô có tên là

Cấn, vậy thuộc nhóm Tây trạch nên hướng tốt là Tây Bắc, Đông Nam, Đông Bắc và Tây. Nếu là nữ: 5 + 2 = 7. Nhìn đồ hình bên ta thấy 7 ứng với ô có tên là Ly, vậy thuộc nhóm Đông trạch nên hướng tốt là Nam, Bắc, Đông và Tây Nam.

Đối với người sinh vào những năm 20xx thì “dùng hai số cuối của năm dương lịch cộng lại cho đến khi còn một số gọi là A, tiếp theo lấy 9 – A nếu là tuổi nam, còn lại lấy 6 + A nếu là tuổi nữ”. Sau đó đối chiếu với đồ hình.

Nếu kết quả cuối cùng của 2 nhóm là 5, thuộc ô giữa thì phân biệt tên gọi bằng câu “nam Khôn nữ Cấn”, nhìn chung cả hai đều thuộc nhóm Tây trạch.

Ví dụ: Tính tuổi người nữ sinh năm 1954. Lấy 5 + 4 = 9, vì là nữ nên lấy 5 + 9 = 14, lại lấy 1 + 4 = 5. Theo nguyên tắc trên thì 5 ứng với người nữ là Cấn, thuộc nhóm Tây trạch, nên hướng tốt là Tây Bắc, Đông Nam, Đông Bắc và Tây.

Phong thủy xác định Bát trạch, tức là hướng nhà, tương tác với địa từ trường chỉ là một trong bốn yếu tố có ảnh hưởng đến con người tồn tại trong môi trường kiến trúc cụ thể. Các yếu tố còn lại gồm Loan đầu (nghiên cứu về cảnh quan môi trường), Dương trạch (cấu trúc hình thể công trình xây dựng), Huyền không (hiệu ứng tương tác từ vũ trụ, vận nhà) tạo thành 4 yếu tố tương tác cơ bản trong phong thủy và được xem xét theo phương pháp chuyên môn khác nhau, nhưng nhất quán trong hệ thống lý thuyết của thuyết Âm Dương Ngũ Hành.

Những yếu tố này trong phong thủy lưu truyền qua cổ thư chữ Hán được coi là bốn trường phái biệt lập và có nhiều mâu thuẫn với nhau. Còn Phong thủy Lạc Việt lại khẳng định tính thống nhất của 4 yếu tố trên trong một nguyên lý nhất quán duy nhất. Do vậy, chọn hướng xây nhà theo Bát trạch không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự tốt xấu của một ngôi nhà hay một công trình kiến trúc, mà phải là sự tổng hợp của các yếu tố còn lại.

Tóm lại, việc chọn lựa hướng nhà tốt hay xấu theo tuổi chỉ là điều kiện cần. Do đây là hiện tượng phổ biến trong đời sống dân gian, có sức ảnh hưởng lâu đời nên thường bị lầm tưởng là yếu tố quan trọng duy nhất cần tuân thủ khi muốn xây nhà, có thể coi đây là sai lầm căn bản. Vì vậy, việc xem hướng nhà theo tuổi trong quan niệm Bát trạch của phong thủy Lạc Việt chỉ là điều kiện tham khảo chứ không mang tính quyết định hoàn toàn.

(*) Tham khảo “Tìm về cội nguồn kinh Dịch” hay “Hà đồ trong văn minh Lạc Việt”, tác giả Nguyễn Vũ Tuấn Anh.

Nhà ở hiện đại đa dạng về kiểu dáng, kiến trúc, có nhiều thiết kế cố tìm sự dị biệt mà vô tình phạm vào những điều kiêng kỵ theo quan điểm phong thủy.Dưới đây là một số hình thể sát trong kiến trúc theo “Dương trạch tam yếu”, chủ yếu căn cứ từ góc độ tạo hình kiến trúc.

Phía sau nhà có căn nhà thẳng dọc, là phạm “xạ sát” – Ảnh minh họa.

Trước cao, sau thấp gọi là thế nhà nhô đầu, chủ về cô quả, nghèo hèn. Hai bên sau nhà có hai dãy nhà thẳng, gọi là thế nhà đẩy. Nhà phía trước, phía sau thấp, ở giữa có tầng cao vọt lên, là thế hai đời chồngxe.

Phía sau gian nhà chính, tại mé Đông, hoặc Tây hoặc Nam, hoặc Bắc hay chính giữa có một, hai gian phòng nhô lên, là phạm “mai nhi sát”. Bốn xung quanh nhiều phòng ốc, ở giữa là thiên tỉnh, ra vào không có cổng cửa, là phạm “giang thi sát”.

Phía sau nhà có căn nhà thẳng dọc, là phạm “xạ sát” (họa bị bắn). Nhà bên phải, bên trái thấp, ở giữa cao là phạm “xung thiên sát”.

Nhà có hai dãy trước, sau, hai mé bên lại có hay dãy nhà chái nối liền hai dãy nhà chính lại, tạo nên sân giữa chính hình vuông, bốn góc chái nhà đâm vào nhau, là phạm vào “mai nhi sát” (họa chôn con).

Nhà có ba gian, gian ở giữa đặt bình phong là phạm “đình táng sát” (họa tang ma). Đằng trước hay đằng sau nhà bị nước từ mái nhỏ xuống thềm, chủ sinh bệnh tật về máu.

Trước nhà bị xà nhà, rường kèo, mái nhà chĩa vào, là phạm “xuyên tâm sát” (họa xuyên tim). Sau nhà, ở mé Bạch Hổ có một gian nhà ngang, là phạm phải “tự ải sát” (họa treo cổ).

Sau nhà có hình tựa như mũi tên lao thẳng vào là phạm phải “ám tiễn sát” (họa tên ngầm). Sau nhà, ở mé Thanh Long có một gian nhà ngang, là phạm phải “đầu hà sát” (họa nhảy sông).

Sau nhà chính làm hiên cao, lại có nhà chính hợp lại như hình chữ Công là phạm “công tự sát” (sát chữ Công). Cửa phía trước hay phía sau bị trụ cổng, tay nắm cổng, trụ tường hoặc chái nhà chiếu thẳng vào là phạm “cô độc sát” (họa cô độc).

Giữa hai dãy nhà phía trước và phía sau có một dãy nhà ngang nối liền hai đầu của hai dãy nhà là phạm “vong tự sát”. Phía trên xà chính của nhà ở có thanh gỗ hình chữ Bát là thế phản nghịch.

Hai bên giếng trời ở phía trước hoặc phía sau bị hồi, đốc nhà chiếu thẳng vào, là phạm “kim tự sát” (sát chữ Kim), nếu ở phương tây lại càng thêm nghiêm trọng.

Tầng một của nhà ở phía trước phía sau đều có mái hiên đua ra, chủ về vợ chồng, anh em bất hòa. Trước cửa tường bao bốn phía, ở giữa mở một cổng, người ở hai nhà bên cạnh đều ra vào qua cổng này, tạo nên đường đi như hình chữ hỏa, bất lợi.

Trục cuốn trên cửa lộ ra ngoài, chủ về việc sản xuất làm ăn khó khăn. Một nhà mở liền ba cửa như hình chữ phẩm, chủ về điều tiếng tranh chấp. Hai cổng chính đối diện với nhau là thế cãi nhau, chủ về bất hòa. Trước cổng chính có nhiều ô cửa chiếu vào là bất lợi. Mái hiên phía trước nhỏ nước vào mái hiên phía sau, mái hai nhà nối liền nhau là bất lợi.

Mé bên trái, bên phải phía trước nhà có ao nước nhỏ, khi nước đầy, thì cao bên phải chảy sang ao bên trái, hoặc ao bên trái chảy sang ao bên phải, là thế “liên lệ nhãn” (mắt nối lệ), bất lợi.

Trước cửa phòng ngủ không nên đắp hòn giả sơn, vì sẽ phạm “trụy thai sát” (họa sảy thai). Trước cửa có bãi đá lởm chởm, là phạm “lỗi lục sát” (họa trắc trở). Trước cửa nhà có khu rừng rậm, là thế quái vật nhập môn.

Trước hoặc sau nhà có chùa, miếu là bất lợi. Phương Lộc Tồn không nên có cây cối bị dây leo bao phủ, gọi là “cây thắt cổ”. Trước cửa nhà có đường đi hình chữ Xuyên, tức ba đường dọc song song, là bất lợi.

Cổng chính bị đỉnh núi chiếu thẳng vào là phạm xuyên sát, đại kỵ. Phía trên giường có xà vắt qua là phạm “huyền châm sát” (sát do cây kim treo lơ lửng), chủ về tổn hại người nhỏ tuổi.

Nếu nhà ở tạo hình trước cao sau thấp là trái với trạng thái hòa thuận vợ chồng, chắc chắn sẽ gây xung khắc…

Các sát của dương trạch chỉ về bố cục của toàn thể khu nhà ở, đồng thời cũng theo bao quát đến từng chi tiết nhỏ trong kiến trúc, kết hợp cùng các hình thể, chúng ta sẽ càng hiểu và nắm bắt được dễ dàng hơn.

Có rất nhiều định nghĩa và cách thức đề cập đến phong thủy. Tên gọi, khái niệm của phong thủy đã rất quen thuộc trong đời sống, không phải là một điều gì quá xa vời, cao siêu. Bài viết này không đi sâu vào các vấn đề khoa học phong thủy; các phương pháp xây dựng cơ sở hình học kiến trúc qua phong thủy, hay giải pháp cụ thể của phong thủy trong kiến trúc nhà ở; mà nói về câu chuyện thường gặp ở góc độ xã hội: phong thủy và thiết kế.

Cầu thang “đổ” thẳng ra cửa là một điều phạm trong phong thủy.

Phong thủy – một nhu cầu thực tế

Bây giờ làm nhà, mấy ai không đi… hỏi “thầy”? “Thầy” ở đây được hiểu là thầy phong thủy (khác cấp độ với chuyên gia phong thủy), và chủ nhà hỏi về vấn đề phong thủy cho ngôi nhà mình, cuộc đất của mình để xây nhà. Chuyện này không phải là mới; từ xưa vấn đề phong thủy trong xây dựng công trình, nhà ở đã được quan tâm, ở cả tầng lớp vua quan, nhà giàu quyền quý cho đến thường dân, và mức độ quan tâm cũng phân theo đẳng cấp công trình và vị thế chủ nhân. Tuy nhiên hiện nay, mối quan tâm tới phong thủy, và yêu cầu chặt chẽ về phong thủy đã phổ biến hơn rất nhiều trong đại chúng. Đa số những người làm nhà chưa hiểu bản chất của phong thủy là gì, nhưng cũng cứ phải tới thầy để thầy coi, để thầy phán; và mang tâm thế thụ động, tin tuởng, chịu đựng tới mức nhẫn nhịn, mù quáng. phong thủy là một môn khoa học, cứ hiểu theo cách như thế, thì bản thân nó là một chuyên ngành riêng, một nhánh hẹp, người hành nghề phong thủy xưa là thầy địa lý; chứ đâu phải “thầy” nào cũng có khả năng “phán” hay giải quyết vấn đề phong thủy. Nhưng nhu cầu về vấn đề này rất lớn, và trong bối cảnh kinh tế thị trường, có cầu ắt có cung; nên nhiều “thầy” vốn xuất thân là thầy tướng số, tử vi… cũng hành nghề phong thủy. Đã có kiến trúc sư, chuyên gia phong thủy thực sự thốt lên rằng bây giờ… loạn phong thủy!

Cầu thang – một bộ phận của ngôi nhà cũng rất được quan tâm ở góc độ phong thủy.

Kinh tế phát triển, mặt bằng đời sống đi lên, việc xây một ngôi nhà không phải là điều quá khó khăn nữa. Ngày càng có nhiều những ngôi nhà ở tư nhân được xây dựng, bằng tiền của chính chủ nhân. Đó là một dấu hiệu đáng mừng. Khi người chủ có tiền, họ mong muốn những điều tốt đẹp cho ngôi nhà của mình, cho không gian sống của mình, họ đầu tư chăm chút (bằng cả tiền bạc, công sức và thời gian) cho việc xây nhà cũng là điều dễ hiểu. Bên cạnh việc thuê kiến trúc sư thiết kế, thuê cả nhà thầu chuyên nghiệp thi công; thì một việc quan trọng nữa không thể bỏ qua: đó là xem phong thủy. Xem phong thủy trở thành thói quen, thành nếp nghĩ, thậm chí trở thành một… căn bệnh phổ biến, tràn lan trong việc xây dựng nói chung, từ nhà ở, công trình công cộng cho tới cả việc sắp đặt nội thất. Và phong thủy đã trở thành một yếu tố tham gia cùng câu chuyện thiết kế của nhà chuyên môn – là kiến trúc sư. Nhiều “thầy” cũng “võ vẽ” mặt bằng, mặt đứng… để đáp ứng luôn yêu cầu cho chủ nhà trên cơ sở phong thủy mình đưa ra, nhằm đưa tới một dịch vụ từ A đến Z; còn nhiều kiến trúc sư cũng phải tìm đến những tài liệu phong thủy để nghiên cứu tìm hiểu, với mong muốn chủ động hơn trong công việc thiết kế của mình. Bởi, những tiêu chí của công trình xây dựng được ghi trong sách, trên lý thuyết thiết kế xây dựng chỉ có: Bền vững, công năng, kinh tế, thẩm mỹ – hoàn toàn không đề cập tới phong thủy và các vấn đề liên quan tới phong thủy. Nhưng phong thủy là một nhu cầu thực tế!

Những vấn đề “thầy” thường xem xét

Trong ngôi nhà ở gia đình, tuỳ cách xem, phương pháp riêng của từng thầy phong thủy, cùng với yêu cầu của chủ nhà (cả phạm vi và mức độ đối với công trình), nhưng có thể thấy “mẫu số chung” thường liên quan tới phong thủy. Đó cũng là cơ sở cho việc thiết kế kiến trúc nhằm tận dụng và phát huy lợi thế, ưu điểm; cũng như hạn chế, khắc phục, triệt tiêu những yếu tố bất lợi, gây hại:

– Các không gian, bộ phận kiến trúc.

– Hướng đất, nhà: đây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu của phong thủy và luôn là câu hỏi đầu tiên của chủ nhân đối với thầy phong thủy. Hướng tốt hay xấu, hướng hợp hay không hợp (mệnh, tuổi chủ nhân) nhiều khi quyết định tới giải pháp quy hoạch – kiến trúc, thậm chí là cả kế hoạch dự án. Có rất nhiều trường hợp chủ nhà quyết định… không xây nữa, đơn giản chỉ vì cuộc đất không hợp hướng (nhà phố thì không thể xoay được).

– Cổng, cửa: cổng và cửa chính là những nơi quan trọng, là bộ mặt của công trình, là lối ra vào thường xuyên, liên quan đến sinh hoạt và tất nhiên là những nơi cần xem xét. Hệ thống cửa (cửa đi, cửa sổ) còn được coi là nơi dẫn khí trong công trình.

Không gian bếp, một trong những nơi được xem xét phong thủy hàng đầu trong quá trình thiết kế.

– Bể ngầm: trong công trình nhà ở gia đình, bình thường và tối thiểu là có một bể ngầm chứa nước sạch và một bể phốt chứa chất thải. Bể nước sạch được coi là yếu tố dẫn tài lộc vào (nước cấp), bể phốt là nơi chứa và xả thải chất bẩn, các yếu tố bất lợi ra khỏi nhà.

– Cầu thang: Vvề cấu trúc không gian, cầu thang được coi là xương sống của ngôi nhà. Ở mặt khác, cầu thang được coi là hình tượng thanh long, lại là một yếu tố quan trọng trong bố cục phong thủy theo dịch học

– Bếp: nằm trong “chuỗi hệ thống” môn – táo – chủ. Không gian bếp và vị trí, hướng bếp nấu rất có ý nghĩa trong sinh hoạt gia đình và cả tín ngưỡng. Bếp là nơi chứa yếu tố “hoả” của ngũ hành.
– Phòng ngủ và phòng làm việc: là những không gian được mọi người cho là liên quan tới sức khoẻ, hạnh phúc gia đình, sự thuận lợi trong công việc, làm ăn; thành đạt trong học tập, công danh sự nghiệp của người sử dụng.

– Phòng thờ, bàn thờ: đây là không gian truyền thống gắn liền với văn hoá, phong tục, tín ngưỡng. Có thể có rất nhiều không gian mà chủ nhà không quan tâm tới vấn đề phong thủy nhưng phòng thờ, bàn thờ nhất thiết phải được xem xét thật kỹ.

Đầu giường tránh có cửa sổ, khoảng trống. Trong trường hợp có mặt thoáng có thể khai thác ánh sáng và thông thoáng từ phía này, nên đẩy cửa sổ sang hai bên.

Những “kiểu” xem xét

Những “kiểu” cần xem xét là những cách thức, thông tin được xem xét và yêu cầu cụ thể đối với những không gian, bộ phận kiến trúc đã nêu ở trên; hai vấn đề này quan hệ chặt chẽ và không tách rời nhau. Mỗi đối tượng đều có tiêu chí xem xét riêng, cụ thể là:

– Hướng: đối với hướng nhà, hướng cửa, hướng bếp nấu, hướng đặt bàn thờ, giường ngủ…

– Vị trí: cổng, cửa chính, các không gian sử dụng và sinh hoạt (phòng khách, phòng ngủ, bếp nấu, phòng vệ sinh…), các bộ phận công năng và kỹ thuật (cầu thang, bể ngầm, bể mái…) đặt trong tương quan với nhau và với tổng thể công trình.

– Kích thước, số lượng: cửa, bậc thang…

– Hình dáng: mặt bằng công trình, hình thức kiến trúc tổng thể, hình thức mái, các chi tiết trang trí…

– Màu sắc: tổng thể công trình hoặc các bộ phận kiến trúc tuỳ theo từng không gian cụ thể nhằm đạt tới yếu tố đắc lợi, phù hợp mệnh, tuổi chủ nhân (và các thành viên khác trong gia đình) trong quan hệ ngũ hành (tương sinh – tương khắc).

Tủ giày đóng vai trò như một bình phong chắn phía cửa vào không gian phòng ăn và bếp ở phía trong ở một căn hộ chung cư.

Phong thủy và thiết kế – đi tìm tiếng nói chung?

Xem ra, với những vấn đề cần quan tâm và các “kiểu” quan tâm như ở trên thì phong thủy quả thật là một trở ngại lớn với người thiết kế, là sự thách đố với kiến trúc sư – nếu phải giải quyết toàn diện. Gần như mọi ngóc ngách trong ngôi nhà, mọi bộ phận kiến trúc đều có những yêu cầu về phong thủy, thì việc xâu chuỗi dữ kiện để đưa ra một giải pháp khoa học kiến trúc đã là quá khó, nói gì đến sự sáng tạo? Đấy mới là mảnh ghép rời rạc, chưa kể những vô lý và mâu thuẫn giữa phong thủy với… phong thủy, giữa phong thủy với kiến trúc hay các yếu tố xã hội khác. Tất nhiên không phải chủ nhà nào cũng yêu cầu kỹ đến thế, nhưng cũng không ít chủ nhà yêu cầu… kỹ hơn và chính xác hơn – không có chỗ nào là không yêu cầu về phong thủy.

Câu chuyện phong thủy và thiết kế thường là câu chuyện các kiến trúc sư hay phàn nàn, than thở cùng nhau. Có nhiều chuyện thật mà nghe không biết cười hay mếu. Có chuyện “thầy” bắt chủ nhà phải mở cửa chính ở hông nhà chứ không được mở ra ngõ (vì không được hướng), mà nhà mặt tiền có hơn 3m và chỉ có một mặt thoáng ra ngõ; có chuyện thầy bảo phải xây năm tầng, chứ không được xây bốn tầng vì số 4 là xấu (mà nhu cầu và tài chính của chủ nhà chỉ đủ xây bốn tầng); chuyện thầy đặt hoạ đồ bát quái, tính cửu cung và yêu cầu phòng này phải chỗ này, phòng kia phải chỗ kia… mà phòng vệ sinh thì đẩy ra mặt tiền, phòng khách thì sâu tít vào trong; rồi có chuyện thầy bắt tất cả nước thải phải thoát về… đằng sau nhà, mà sau nhà không có cống… Tất cả những chuyện đó nói bao nhiêu cũng không hết. Người trót đi xem thầy thi luôn mang tâm lý cả nể, sợ sệt, hoang mang. Sợ nhất là bị phán kiểu doạ dẫm: nếu không làm theo thì nào hoạ hại, lục sát, cô quả, tử biệt… toàn là những từ Hán – Việt đọc lên đã thấy ghê rồi. Thế nên ai cũng một điều, hai điều thưa thầy, mong thầy… cứu giúp. Chả biết thầy “cứu giúp” như thế nào nhưng kiến trúc sư thì ngán ngẩm lắc đầu, bó tay!

Đường lượn, một cách tránh cho lối đi từ cổng vào không đâm thẳng vào sảnh.

Nói vậy thôi, nhà thì vẫn phải xây, và kiến trúc sư thì vẫn phải vẽ (để mà sống). Đi tìm một tiếng nói chung giữa phong thủy và chuyên môn thiết kế kiến trúc quả là khó! Ở góc độ tâm lý, ai đưa ra ý kiến, quan điểm thế nào đều cố gắng minh chứng là mình đúng; nếu bị thuyết phục hay phủ nhận đồng nghĩa với việc thừa nhận trình độ hạn chế của mình. Để có một tiếng nói chung trên tinh thần tích cực, hoà hợp, người làm phong thủy cần phải hiểu các nguyên tắc khoa học của kiến trúc – xây dựng, các nhu cầu thực tiễn của người sử dụng, kể cả các vấn đề kỹ thuật hay pháp lý xây dựng liên quan, đó mới đích thực là chuyên gia phong thủy chứ không chỉ là “thầy” phong thủy. Và người làm kiến trúc không thể đặt phong thủy sang một bên mà cũng phải hiểu nó để vận dụng vào kiến trúc. Thực tế là nhiều kiến trúc sư đã phải tìm hiểu, nghiên cứu về phong thủy để hỗ trợ tốt trong công việc chuyên môn thiết kế của mình. Khi đó, phong thủy và kiến trúc sẽ được giải quyết hợp lý, khéo léo chứ không phải là sự chắp vá, khiên cưỡng. Cũng có rất nhiều trường hợp, từ những yêu cầu về phong thủy, kiến trúc sư đã đề ra được những giải pháp, ý tưởng kiến trúc hay, sáng tạo. Trường hợp này lại là một thuận lợi trong quá trình tư vấn, thiết kế đối với chủ nhà.

Về mặt khoa học mà nói, không ai, không kiến trúc sư nào dám khẳng định phong thủy là vô lý, vô căn cứ. Về mặt xã hội thì ai cũng có một niềm tin, một tín ngưỡng của riêng mình ở mức độ nào đó. Và nhu cầu phong thủy trên thực tế cũng là mơ ước chính đáng về những điều tốt lành, cuộc sống tốt lành mà thôi, không phải là xấu. Cái chính là thái độ ứng xử của mỗi người, mỗi thành phần tham gia trong câu chuyện xây nhà, dựng cửa.

Thái độ ứng xử

Câu chuyện nhu cầu thực tế về phong thủy, và những vấn đề liên quan tới thiết kế nêu trên, đã dẫn tới nhiều cách ứng xử khác nhau. Có thầy phong thủy yêu cầu nhiều, bị chủ nhà phản đối (với sự tư vấn của kiến trúc sư) đã phải xuống nước, giảm đi những yêu cầu (bị cho là) không cần thiết hoặc vô lý. Có chủ nhà xem thầy này, thấy không ổn với nhu cầu về kiến trúc, lại chuyển sang xem thầy khác (tất nhiên là để tìm kết quả khác như ý), hoặc đổi kiến trúc sư sao cho đáp ứng được yêu cầu của mình về thiết kế trên cơ sở phong thủy.

Bình phong trong một nhà phố hiện đại, ngăn cách khoảng không gian liên thông giữa nhà sảnh để xe, vườn và trong nhà.

Chuyện phong thủy và thiết kế nhiều khi còn gây ra xung đột trong gia đình, bởi có người tin, người không tin; người chấp nhận bất hợp lý về kiến trúc để đạt yêu cầu phong thủy, người lại không chấp nhận. Về phía kiến trúc sư thì đa dạng hơn nữa. Có người cực đoan, kiên quyết nói không với phong thủy, không nhận thiết kế cho những khách hàng có yêu cầu về phong thủy, đó là những kiến trúc sư có “level” thấp. Có kiến trúc sư lại chiều khách tới bến, yêu cầu thế nào cũng vẽ được (bất luận kết quả thiết kế về chuyên môn ra làm sao), đó là những kiến trúc sư không có tự trọng. Có người thì mềm mỏng và khéo léo, chấp nhận những gì có lý (và có thể giải quyết được) và từ chối những gì vô lý gây ảnh hưởng tới công năng và thẩm mỹ kiến trúc, đó là những kiến trúc sư giỏi nghề. Lại có người đưa ra nguyên tắc với khách hàng là: xem phong thủy kỹ đi, xem cho hết, khi đã triển khai thiết kế là không có sửa đổi nữa, đó là những kiến trúc sư thiếu trách nhiệm. Lại cũng có người dành quyền chủ động ngay từ đầu (với sự hiểu biết về phong thủy nhất định) tạo được niềm tin nơi khách hàng, và chủ động biến tấu để giải quyết vấn đề phong thủy và thiết kế song song, sao cho không “đá” nhau, đó là những kiến trúc sư ôm đồm…

Những thái độ và cách làm trên thể hiện tính thụ động, không chuyên nghiệp và không đi đúng bản chất vấn đề, mang tính đối phó nhiều hơn. Thầy phong thủy, giỏi đến mấy, lên đến cấp độ chuyên gia phong thủy, chắc chắn cũng không thể thiết kế kiến trúc như kiến trúc sư. Và số kiến trúc sư am hiểu sâu sắc về phong thủy, giải quyết được phong thủy và thiết kế nhuần nhuyễn chắc là không nhiều, nếu không muốn nói là cực hiếm hoặc không có. Nhu cầu về phong thủy thì có thật và rất lớn, điều đó ai cũng rõ. Nhưng mọi người, nhất là kiến trúc sư – với vai trò tư vấn, phản biện và định hướng xã hội, cần phải hiểu rằng: phong thủy là khoa học – nghệ thuật tổ chức không gian cư trú phù hợp môi trường tự nhiên và xã hội, nhằm đạt tới sự an lành và bền vững. Rất nhiều những yếu tố phong thủy tương đồng, quan hệ chặt chẽ với vấn đề khí hậu và vật lý kiến trúc, văn hoá và tâm sinh lý con người.

Nguồn: Phong Thủy Học tổng hợp

Trước cao, sau thấp gọi là thế nhà nhô đầu, chủ về cô quả, nghèo hèn. Hai bên sau nhà có hai dãy nhà thẳng, gọi là thế nhà xe đẩy. Nhà phía trước, phía sau thấp, ở giữa có tầng cao vọt lên, là thế hai đời chồng.

Phía sau gian nhà chính, tại mé đông, hoặc tây hoặc nam, hoặc bắc hay chính giữa có một, hai gian phòng nhô lên, là phạm “mai nhi sát” (họa chôn con). Bốn xung quanh nhiều phòng ốc, ở giữa là thiên tỉnh, ra vào không có cổng cửa, là phạm “giang thi sát” (họa gánh xác).

Phía sau nhà có căn nhà thẳng dọc, là phạm “xạ sát” (họa bị bắn). Nhà bên phải, bên trái thấp, ở giữa cao là phạm “xung thiên sát”.

Nhà có hai dãy trước, sau, hai mé bên lại có hay dãy nhà chái nối liền hai dãy nhà chính lại, tạo nên sân giữa chính hình vuông, bốn góc chái nhà đâm vào nhau, là phạm vào “mai nhi sát” (họa chôn con).

Nhà có ba gian, gian ở giữa đặt bình phong là phạm “đình táng sát” (họa tang ma). Đằng trước hay đằng sau nhà bị nước từ mái nhỏ xuống thềm, chủ sinh bệnh tật về máu.

Trước nhà bị xà nhà, rường kèo, mái nhà chĩa vào, là phạm “xuyên tâm sát” (họa xuyên tim). Sau nhà, ở mé Bạch Hổ có một gian nhà ngang, là phạm phải “tự ải sát” (họa treo cổ).

Sau nhà có hình tựa như mũi tên lao thẳng vào là phạm phải “ám tiễn sát” (họa tên ngầm). Sau nhà, ở mé Thanh Long có một gian nhà ngang, là phạm phải “đầu hà sát” (họa nhảy sông).

Sau nhà chính làm hiên cao, lại có nhà chính hợp lại như hình chữ Công là phạm “công tự sát” (sát chữ Công). Cửa phía trước hay phía sau bị trụ cổng, tay nắm cổng, trụ tường hoặc chái nhà chiếu thẳng vào là phạm “cô độc sát” (họa cô độc).

Giữa hai dãy nhà phía trước và phía sau có một dãy nhà ngang nối liền hai đầu của hai dãy nhà là phạm “vong tự sát”. Phía trên xà chính của nhà ở có thanh gỗ hình chữ Bát là thế phản nghịch.

Hai bên giếng trời ở phía trước hoặc phía sau bị hồi, đốc nhà chiếu thẳng vào, là phạm “kim tự sát” (sát chữ Kim), nếu ở phương tây lại càng thêm nghiêm trọng.

Tầng một của nhà ở phía trước phía sau đều có mái hiên đua ra, chủ về vợ chồng, anh em bất hòa. Trước cửa tường bao bốn phía, ở giữa mở một cổng, người ở hai nhà bên cạnh đều ra vào qua cổng này, tạo nên đường đi như hình chữ hỏa, bất lợi.

Trục cuốn trên cửa lộ ra ngoài, chủ về việc sản xuất làm ăn khó khăn. Một nhà mở liền ba cửa như hình chữ phẩm, chủ về điều tiếng tranh chấp. Hai cổng chính đối diện với nhau là thế cãi nhau, chủ về bất hòa. Trước cổng chính có nhiều ô cửa chiếu vào là bất lợi. Mái hiên phía trước nhỏ nước vào mái hiên phía sau, mái hai nhà nối liền nhau là bất lợi.

Mé bên trái, bên phải phía trước nhà có ao nước nhỏ, khi nước đầy, thì cao bên phải chảy sang ao bên trái, hoặc ao bên trái chảy sang ao bên phải, là thế “liên lệ nhãn” (mắt nối lệ), bất lợi.

Trước cửa phòng ngủ không nên đắp hòn giả sơn, vì sẽ phạm “trụy thai sát” (họa sảy thai). Trước cửa có bãi đá lởm chởm, là phạm “lỗi lục sát” (họa trắc trở). Trước cửa nhà có khu rừng rậm, là thế quái vật nhập môn.

Trước hoặc sau nhà có chùa miếu là bất lợi. Phương Lộc Tồn không nên có cây cối bị dây leo bao phủ, gọi là “cây thắt cổ”. Trước cửa nhà có đường đi hình chữ Xuyên, tức ba đường dọc song song, là bất lợi.

Cổng chính bị đỉnh núi chiếu thẳng vào là phạm xuyên sát, đại kỵ. Phía trên giường có xà vắt qua là phạm “huyền châm sát” (sát do cây kim treo lơ lửng), chủ về tổn hại người nhỏ tuổi.

Nếu nhà ở tạo hình trước cao sau thấp là trái với trạng thái hòa thuận vợ chồng, chắc chắn sẽ gây xung khắc, chết chồng chết vợ, tức là thế góa bụa…

Các sát của dương trạch chỉ về bố cục của toàn thể khu nhà ở, đồng thời cũng theo bao quát đến từng chi tiết nhỏ trong kiến trúc, kết hợp cùng các hình thể, chúng ta sẽ càng hiểu và nắm bắt được dễ dàng hơn.

Nguồn: Phong Thuy – Phong Thuy Hoc – Phong Thuy Tong Hop