Nhiều gia đình dành hẳn một căn phòng làm nơi thờ cúng, nhưng cũng có khá nhiều người lại muốn đặt bàn thờ ở phòng khách để dễ dàng hơn trong việc tưởng nhớ đến người thân.

Những vị trí có thể thiết kế bàn thờ

Đặt bàn thờ vào giữa ngôi nhà tạo thành một không gian mở, có thể gần giếng trời, gần sân vườn và cũng là vị trí trang trọng và nghiêm túc. Khu vực này không nhất thiết phải rộng, chỉ vừa đủ để bài trí theo tín ngưỡng riêng.

Trong trường hợp nhà quá chật hoặc muốn đặt bàn thờ trong phòng khách, thì sự kết hợp này cần có những vật dụng, những họa tiết trang trí hài hòa. Trang thờ trên cao cũng là cách giản đơn nhưng nên thiết kế tương thích, có đường nét, chứ không chỉ là tấm đan phẳng lì. Có thể kéo tấm màn che không gian bàn thờ lại hoặc đặt đóng tủ chuyên dùng, phía trên bài trí bàn thờ, dưới để tivi, vật trưng bày… Bạn cũng có thể sử dụng tủ cửa lùa đặt ở góc phòng khách, khi không hành lễ có thể kéo cửa lại.

Bàn thờ cũng có thể đặt ở phòng riêng. Nếu diện tích sử dụng không cho phép, hãy chọn phòng trên cùng, dưới mái. Ở đó, bạn có thể bài trí tùy ý theo tín ngưỡng. Vị trí cao thì trang trọng, thấp thì có cảm giác ấm cúng và gắn bó.

Theo quan niệm ngày xưa, bàn thờ thường phải đặt ở gian giữa. Tuy nhiên ngày nay, việc đặt bàn thờ ở giữa nhà không còn hợp với phong thủy vì hương khói nghi ngút sẽ ảnh hưởng đến các thành viên trong gia đình. Chính vì vậy, việc đưa phòng thờ lên tầng trên cùng là hợp lý và trang nghiêm nhất.

Bài trí không gian tưởng nhớ

Gỗ là đồ thích hợp nhất cho phòng thờ, màu càng sậm càng mang tính tôn nghiêm. Đối với nền của căn phòng, dù bằng gỗ hay trải chiếu, thảm, thì cũng cần phải sử dụng màu nhẹ, tránh tương phản mạnh làm “khuấy động” không gian vốn cần sự tĩnh lặng. Nếu được, có thể sử dụng kèo gỗ, mái ngói, vách lộ hoặc dùng những chất liệu thô mộc biểu trưng như đình, đền phương Đông.

Ánh sáng góp phần quan trọng vào sự tĩnh tại của phòng thờ. Nên sử dụng nguồn sáng tự nhiên. Không dùng đèn có ánh sáng trắng. Đèn màu vàng ấm áp sát tường sẽ gây hiệu ứng tốt, nhưng hay nhất vẫn là đèn cầy. Hình thức, kiểu dáng đèn cũng cần phù hợp với không gian.

Trong “Thuỷ long kinh” có câu “Trực lại trực khứ tổn nhân đinh” quả là chỉ một câu nói toát ra được thiên cơ.

Theo kiến thức phong thủy, trong phòng khách mà không có bình phong (tấm chắn gió), thì dòng khí từ ngoài xộc thẳng vào (trường khu trực nhập) với sức mạnh không gì cản nổi (thể bất khả kháng), nếu có bình phong thì lại khác, dòng khí gặp bình phong chắn lại, buộc phải vương theo đi lượn còng qua, sẽ dịu dàng tự nhiên hơn, bớt hung hăng ban đầu. Chú ý, sự vòng vèo này biến quỹ tích thành hình chữa “S”, tuy tốc độ luồng khí hoà hoãn bớt, nhưng “khi tắc bất tán” (khí thì không tán), rất phù hợp với nguyên lý phong thuỷ “khúc tắc hữu tình” (uốn lượn thì hữu tình).

Không chỉ có vậy, suy rộng ra, với kiểu nhà “Tứ hợp viện” (nhà quay 4 mặt sân) xưa và kiến trúc cổ đại, tại sao phí trong ngoài cổng lớn người ta đều xây, đặt vật chắn trông đại loại như tấm bình phong, gọi là “Ảnh bích từng”? Ấy chính là nhằm chặn đứng luồng khí mạnh từ phía ngoài cổng xộc vào, làm giảm bớt tốc độ hung hãn của gió để phối hợp nhịp nhàng với “Lưu tốc” phía bên trong cổng. Bởi vậy, phong thuỷ học truyền thống cổ đại cho rằng, đặt ảnh bích tường để vỗ mặt sự xung sát của luồng khí mạnh từ ngoài xộc vào. Điều này không phải không có lý.

Những câu chuyện về phong thủy vô cùng thú vị

Lại nói thêm, trong phong thuỷ học cổ đại, bất kể là sông suối hay ao hồ đều tối kị “Trực lai trực khứ” (thẳng đến thẳng đi), không có dòng sông con kênh nào chạy thẳng hút tầm mắt, không có đường rẽ khúc cong đoạn lượn nào lại được coi là điểm cát tường!

Về vườn rừng Hoàng gia cổ đại của Trung Quốc ta cứ lấy cố cung bắc kinh làm ví dụ, khi tham quan ta sẽ thấy không một cung, một viện nào lại không có ảnh bích tường đại loại như bình phong, lấy là muốn lấy cái ý “khúc tắc hữu tình” (uốn lượn thì hữu tình), thôi thì làm bằng đủ mọi vật liệu rẻ tiền hay đắt giá, từ xây đơn giản bằng gạch tới gỗ khắc cầu kỳ, lại có cái bằng ngọc thạch chạm trỗ vô giá. Nhưng đều tuân thủ theo đạo phong thuỷ học cổ đại.

Thực ra, nhìn từ góc độ y học hiện đại, nơi phòng khách rộng do có đặt bình phong, sẽ làm cho tốc độ luồng khí lùa từ ngoài vào bị giảm bớt tốc độ, làm cho luồng khí sát với cơ thể người dần phù hợp với tốc độ vận hành của khí huyết cơ thể con người, khi tốc 2 dòng trong và ngoài cơ thể tương đồng, sẽ làm cho con người cảm thấy thoải máu dễ chịu, rất có lợi cho sức khoẻ (điều này cũng lý giải khi ta dùng quạt điện không nên thổi thốc mạnh trực tiếp vào người, đặc biệt là khi nằm ngủ).

Ngoài ra, bình phong trong phong thuỷ học còn được coi là vật trang trí cực kỳ thực dụng, nó gập vào giở ra dễ dàng, đi chuyển, xê dịch linh hoạt, đồng thời với tác dụng chính ngăn luồng khí, còn là vật trang trí rất tao nhã bắt mắt, hình thành phong cảnh đẹp trong căn nhà.

Phong thuỷ học còn cho rằng, bình phong còn ngăn phòng khách thành vài ba trường khí nhỏ tụ khí, có thể linh hoạt đổi “cửa” (môn), điều chỉnh đường tới của sinh khí, làm cho gia chủ luôn trong trường khí tốt đẹp. Về cách nói này, người hiện đại tuy chưa chứng minh rõ được về mặt khoa học, nhưng vẫn cố gắng tìm tòi, tin rằng về mặt khoa học, nhưng vẫn đang cố gắng tìm tòi tin rằng, cũng sẽ lý giải được theo cách nhìn khoa học.

Cẩm nang phong thủy nhà ở cho rằng, môi trường nhà ở khác nhau sẽ sản sinh ra trường năng lượng không giống nhau và những năng lượng không giống nhau này sẽ sản sinh ra ảnh hưởng lợi hại khác nhau. Môi trường phong thuỷ tốt có thể nâng cao được vận thế tổng hợp của gia chủ: sự nghiệp, thành đạt, làm ăn tấn tới, cơ thể luôn khoẻ mạnh… còn trong môi trường phong thuỷ kém thì thường luôn mang lại cho gia chủ nhiều rắc rối phiền toái về cả thể chất lẫn tinh thần.

Người xưa đã vận dụng thật tài tình về tác dụng ngăn luồng khí cũng như tác dụng ngăn chia của bình phong tạo nên sinh khí và mạch khí có lợi cho ngôi nhà, từ đó mà đạt được tác dụng cơ bản là có ích vô hại, hữu cát vô trung.

Người hiện đại phần nhiều chỉ lợi dụng bình phong vào việc che khuất, ví dụ trong phòng khách khi đang tiếp đãi chuyện trò với tâm khách, thường khéo léo dùng bình phong để che đi, làm tăng sự kín đáo cho trao đổi riêng tư, không muốn cho người ngoài tò mò nhòm ngó. Còn nhìn, từ góc độ tâm lý học, thì bình phong còn có tác dụng ngăn cách mình ra khỏi cả khung cảnh đại sảnh ồn ào lúc đông người hay trống trải mênh mông lúc vắng người, tạo cho mình một không gian nhỏ tương đối biệt lập, chuyện trò trao đổi hay làm việc trong không gian nhỏ nửa khép kín ấy, trong lòng có cảm giác tự nhiên, yên ổn và thoải mái.
(Theo 100 câu hỏi về phong thủy nhà ở)